Gut vier Monate war die türkische Publizistin Asli Erdogan in Untersuchungshaft. Der Vorwurf: Terrorpropaganda. Die 49-Jährige soll für eine kurdische Zeitung geschrieben haben, und auch Mitglied der PKK gewesen sein – der Staatsanwalt hat lebenslange Haft gefordert. Heute wird der Prozess in Istanbul fortgesetzt.
Düzyazı şiirlerin bakışla buluşması
Fransız Kültür Merkezi, fotoğraf sanatçısı Laleper Aytek’in Aslı Erdoğan’ın düzyazı şiirleriyle buluşturduğu fotoğraf sergisini ağırlıyor. Yirmi üç renkli fotoğraf ve Aslı Erdoğan’ın on üç düzyazı şiirlerinden oluşan bu sergiye, Everest Yayınları tarafından yayınlanan bir kitap da eşlik ediyor. Sanatçılar sergi esnasında bu kitabı imzalayacaklar.
Birbirinden temelde çok farklı olan sanat biçimleri fotoğraf ve edebiyat arasındaki bu buluşma aslında pek de tesadüfi sayılmaz.
Laleper Aytek, uzun süredir Aslı Erdoğan’ın, anıları canlandıran, kafa karıştırıcı, şiirsel ve okurlarına anlam ve simgelerin çokluğunu sorgulatan eserlerinden etkilenmekteydi. Söylemek istediğini sürekli okurlarının yorumuna bırakan bir yazı biçimi. Fotoğraf sanatçısının bir kaç yıldır sanatsal çalışmaları ve sergileri kapsamında üzerinde çalıştığı bir yaklaşım.
Laleper Aytek, ilk kez 2005 yılında okuduğu ve Fransa’da henüz yayınlanmayan Hayatın Sessizliğinde kitabında bu atmosferi keşfeder.
İlk kıvılcım Paris’te
Laleper Aytek 2016 yılında, Paris sokaklarında dolaşırken, fotoğraf ve metinleri buluşturma fikri üzerine düşünmeye başladı. Kasvetli kış mevsiminde bile aydınlığın ve karanlığın bin bir tonunu barındıran Paris’in ışığından etkilenen Laleper Aytek, anlam ve imge arayışında bakışlarını bu kente yönlendirdi. İşte o zaman gezinti ve araştırmaları fotoğrafçıya Aslı Erdoğan’ın metinlerini ve bu metinlerin yarattığı atmosferi hatırlattı : Sorgulamaların, arayışların ve duyguların benzersizliği.
O andan itibaren, her iki sanatçının fotoğraf ve edebi eserleri arasındaki köprünün temelleri atılmış oldu.
Bu sergi, adeta bir araya gelmesi gereken iki sanatçının kişisel dünyaları arasında beklenmedik bir buluşmanın meyvesi. « Hayatın Sessizliğinde kitabını defalarca okudum ve içimde bir yerlerde bir alt metin gibi duruyordu, Paris’in renkli kış görüntüleriyle buluşmayı bekleyerek, kim bilir? »
Laleper Aytek (1960-) Türkiyeli fotoğrafçı, öğretim görevlisi, eleştirmen. İstanbul’da çalışıyor ve yaşıyor.
Boğaziçi Üniversitesi ekonomi bölümünü (BA) bitirdikten sonra, sosyal ekonomi alanında yüksek lisans çalışmalarına devam etmek üzere gittiği Norveç’te daha çok fotoğrafa yöneldi. Fotoğrafla üniversite yıllarında başlayan ve giderek derinleşen ilgisi nedeniyle 90’lı yılların başında Türkiye’ye döndü ve kendi stüdyosunu açarak reklam fotoğrafçılığı yapmaya başladı. 1998’de Türkiye’nin ilk kapsamlı dijital fotoğraf stüdyosunun kuruluşunda fotoğraf ve reklam yönetmeni olarak görev aldı. 2009’da bu yana Koç Üniversitesi, Medya ve Görsel Sanatlar Bölümü’nde (MAVA) fotoğraf üzerine dersler vermektedir.
2000 yılından bu yana fotoğraf yazılarında, öznellik kapsamında “görme biçimleri” ve “fotoğraf tarihi” üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu temel yaklaşımını “Fotoğraf Tarihi Kanonunu Yeniden Düşünmek: Öznellik Üzerine Bir İnceleme”başlıklı yüksek lisans (MFA) tezinde ayrıntılandırarak geliştirmiştir. Yayınlanmış çalışmaları arasında fotografik düşünce üzerine yazılarını biraraya getirdiği Kendine Ait Bir Fotoğraf (2005) ile Palimpsest Istanbul (2010), Issız (2013) ve Non Paris (2014) fotoğraf albümleri sayılabilir. Aytek 1991’den bu yana 17 kişisel sergi açtı ve 22 grup sergisine katıldı. By Institut Français
lit.Cologne: Die Freiheit des Wortes in der Türkei
160 Journalisten und Autoren sind in der Türkei inhaftiert, andere sind vor der Verfolgung geflüchtet. Zum Auftakt der lit.Cologne sprachen Can Dündar, Dogan Akhanli und Asli Erdoğan über die Situation in ihrer Heimat.
lit.Cologne: Die Freiheit des Wortes in der Türkei | Bücher | DW | 09.03.2017
Beklemmend still
Zum Auftakt des Kölner Literaturfestivals sprachen der türkische Journalist Can Dündar, die Schriftstellerin und Physikerin Aslı Erdoğan und andere Publizisten über Verfolgung und Widerstand in der Türkei.
Lit.Cologne – Beklemmend still – Kultur – SZ.de (sueddeutsche.de)
Can Dündar und Asli Erdogan über Verfolgung in der Türkei
Schreiben kann sie im Moment nicht, es fehlt die Kraft, sie ist zu erschüttert. Doch als die türkische Schriftstellerin Asli Erdogan am Mittwochabend per Skype in den Klaus-von-Bismarck-Saal des WDR geschaltet wird, betont sie dennoch: „Ich glaube daran, dass die Türkei aus dieser Zeit eine starke Literatur hervorbringen muss, sonst werden wir aus dieser Enge nicht entkommen.“ Auch sie wolle den Menschen durch Literatur etwas zurückgeben, wenn sie wieder in besserer Verfassung sei.

