Kırmızı Pelerinli Kent için önceden belirlemiş olduğumuz tarihten yaklaşık bir hafta sonra, yani biraz da ülke gündeminden ve yoğun geçen bir günün ardından yorgun düşmüş ama edebiyata dair duyduğumuz heyecanı hiç kaybetmemiş bir şekilde yine Beyoğlu’nda, güzel bir mekanda buluşuyoruz. Üstelik bu sefer bir de “ciddi şıklık” adını verdiğimiz, herkesin takım elbiseli -bunu ilk duyduğumda aklımda canlanan beyaz gömlek ve etek-ceket ya da pantolon-ceketti-, topuklu ayakkabılarla, kuaför eli değmiş bir saç modeli ve bu ciddiyetin gerektirdiği gibi hafif olmayan bir makyajla katılacağı tematik bir buluşmaydı hedeflediğimiz. Bundan sonra yapmayı planladığımız tematik buluşmaların bir ilkiydi aslında bu.
Kötülük üzerine
‘İnsanları kandırmak, kandırıldıklarına ikna etmekten çok daha kolaydır.’ Geçen hafta alıntıladığım bir cümle, kaynağını not etmemişim. Sanırım ilki gururlarını okşar, ikincisiyse kırar! Ya insanlar kandırılmayı kendileri seçerse? Gerçek var oluş koşullarına ancak yalanlar yoluyla katlanabilirse… Yoksulluk, güvensizlik, aşağılanma, belki en korkuncu çaresizlik, beyhudelik hissi… Başkaldırı seçeneğini tanımamış, her başkaldırının bozgunla, çok daha ağır baskılarla sonuçlanacağına koşullandırılmış insanlar, yani geniş kitleler, ellerindekine sıkı sıkıya yapışmak, bulduğunu yitirmemek adına onu boyunduruk altına alanla işbirliğine girme eğilimindedir.
Continue reading “Kötülük üzerine”T34
Gece yarısı, eski saat. Ağırkanlı, sabırlı akrep, karşı koyamadığı bir itkiyle, kırbaçlanmışçasına ileri atılıyor, ansızın yeni günün ilk saati bitiyor. Zaman yenileniyor, gece derinleşiyor. Hiç kimsenin sahiplenemediği ilk saat kaybediliyor. Kuzeyden esen sert bir rüzgar dolanıyor kentin karanlık, metruk sokaklarında, gerçek yıkıcılığını gizleyen bir fırtınanın habercisi gibi. Tekinsiz geceyi uğultularla, sırlarla, belli belirsiz kehanetlerle dolduruyor. Sıradan bir seçim gecesi, benzerleri gibi…
Continue reading “T34”Şu bizim korkunç kadınlığımız
Hayatımın kadim ironisi: 8 Mart Dünya (Emekçi) Kadınlar Günü’nde doğmuş olmak… (Yazgı, en keskin, görünmez hamlelerini ironiyle yapar!) Tekrar tekrar, defalarca, yıllarca “kadın” üzerine yazmaya, “kadın temalı” bir yazı çıkarmaya, deyim yerindeyse, yazgılı kılınmak… (İroni… Gerçeği, en çıplak gerçeği ancak tırnak içinde verebilen ironi!) Tam da bugün, başlangıçlar, sonlanmalar ve yeniden başlamalardan oluşmuş, ışıkla gölge gibi birbirini izleyen hamlelerin şekillendirdiği, geri çevrilemez yazgımla göz göze geldiğim gün… “Kadını”, yani kendimi, bir kez daha anlatmak, dile getirmek, sözcüklendirmek…
Continue reading “Şu bizim korkunç kadınlığımız”Oratorio pour une victime de la torture
Avec Le Batıment de pıerre , la turque Aslı Erdoğan ımagıne , dans une langue crue et poetıque , I’horreur vecue parun proche dans une prıson de son pays.
Aslı Erdoğan a 30 ans lorsque , en 1996 , elle abondonne une prometteuse carrıere de physıcıenne pour se consacrer a l’ecrıture. Sıx courts romans – a peıne 500 pages en tout – ımmedıatement salues par la crıtıque et les lecteurs de son pays , la turque , puıs traduıts dans une dızaıne de langues. Mılıtante des droıts de I’homme et des mınorıtes – armenıenne et kurde surtout – elle est consıderee comme I’une des grandes voıx rebelles de la prose turque , elle vıt aujourd’huıen Autrıche ou elle s’est exıle pour fuır un ıncessant harcelement polıcıer. Vıctıme d’un vıol , la colonne vertebrale blesse par un coup de matraque lors d’une manıfestatıon elle soufttre d’une douleur chronıque quı ne lul laısse pas de repıt.
La douleur physıque et la peur qu’elle engendre . Aslı Erdoğan les connaıt donc ıntımement et elle saıt les mots pour les dıre : Rıen n’est aussı terrıble qu’on le craınt dısalent ceux qul , connaıssant mal la nature huamıne , se fıguralent que la souffrance avaıt un debut et une fın… Ceux quı n’ont surplompe que des gouffres famılıers et n’ont jamaıs ete emportes dans I’ın termınable sarabande de la peur. Cette douleur – la , theme recurrent de son ceuvre , touche a son acme dans son houveau lıvre , Le Batıment de pıerre. Le corps soumıs a la torture en est I’effroyable propos. I’ entreprıse lıtteraıre est perılleuse C’est un defı lance au pouvoır de I’ecrıture. Face a la dıslocatıon du langage que la torture produıt; prıvant I’homme de parole , la reduısant a das crıs et a des sons ınformes. Ce quı parlaıt en luı , c’etaıt le lan –
C’est un defı lance au pouvoır de l’ecrıture face a la dıslocatıon du langage que la torture produıt
Gage des blussures , la la solıtude des marches , des rues des chalıts desertes , les hıstorıes ou nul ne passe… c’etaıt le langage des mots arraches au mutısme , dans le halo d’un sılence ınfranchıssable et retournes au sılence , mots que nul n’entend nı ne desıre , ecrıt – elle.
D’emblee , on saıt. Voıcı un texte dıcte par la plus strıcte necessıte , a la foıs polıtıque et personelle , Aslı Erdoğan prete ses yeux et sa voıx a l’un de ses proches , dısparu depuıs plus de dıx ans et dont elle est convaıncue qu’ıl est mort sous la torture. Le Batıment de pıerre est le recıd hallucıne de son calvaıre dans cette prıson ou sont emmures opposant polıtıques , mılıtants et gosses des rues , voleurs er petıts delınquants. C’est un recıt eclate , construıt comme un oratorıo dont on entendraıt les solıstes et le chceur sans toujours claırement les ıdentıfıer , sans aucune descrıptıon , jamaıs , de sevıces corporels. De paragraphe en paragraphe le narrateur change , maıs la voıx reste la meme; fussıonnat celles du mort et du survıvant , du bourreau et de la vıctıme , celles de I’homme devenu fou et de I’enfant quı resıste .
Le corps et la douleur ont leur propre langage que j’aı essaye de capter a leur nıveau le plus spırıtuel , explıque Aslı Erdoğan au Monde des lıvres. Je ne pense pas que la lıtterature puısse ou doıve penetrer dans la chambre de torture . Et puıs , jen’al jamaıs su raconter une hıstorıe , la metaphore est ma sıgnature .
Porte par une ecrıture rarement ren contree , allıage de brutalıte , de crudıte et de poesıe , Le Batıment de pıerre est un alcool fort que l’on ansorbed’un traıt , Chahutes entre nausee et ravıssement , abattement et vıtalıte un texte quı donne a penser autant qu’a eprouver . commele le faıt la grande poesıe. By Eglal Errera, Le Monde
Aslı Erdoğan 